Kiedy można stracić zasiłek chorobowy? ZUS właśnie zmienił przepisy

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że od 13 kwietnia zaczną obowiązywać nowe przepisy, które doprecyzowują przesłanki do utraty prawa do zasiłku przez osoby, które nieprawidłowo wykorzystują zwolnienia od pracy.

Nowe zasady L4

Nowe przepisy wskazują, że praca zarobkowa to "to każda czynność, która ma charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania". Pracą zarobkową nie jest natomiast działanie incydentalne, którego podjęcia wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy.

W praktyce oznacza to odwrócenie dotychczasowej, często nieformalnej praktyki. Przez lata w wielu firmach panowało przekonanie, że symboliczna pomoc podczas zwolnienia lekarskiego nie rodzi poważnych skutków. Po 13 kwietnia 2026 r. taka interpretacja może być kosztowna.

Z kolei aktywność niezgodna z celem zwolnienia od pracy to "wszelkie działania, które utrudniają lub wydłużają proces leczenia lub rekonwalescencję. Nie należą do nich zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności".

Bez zmiany pozostaje zasada, że okres zwolnienia od pracy powinien być wykorzystany na odzyskanie zdrowia i rekonwalescencję.

Za zmianami stoi twarda statystyka. Według danych prezentowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w pierwszej połowie 2025 r. przeprowadzono ponad 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich. Efekty były znaczące. Wstrzymano wypłatę tysięcy świadczeń, obniżono zasiłki po ustaniu zatrudnienia oraz odzyskano ponad 150 mln zł.

Rząd argumentuje, że doprecyzowanie przepisów ma ograniczyć nadużycia i chronić środki Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Krytycy ostrzegają jednak, że przy tak szerokiej definicji pracy zarobkowej sankcja, jaką jest utrata zasiłku za cały okres zwolnienia, może być niewspółmierna do przewinienia.